از جمله رويكردهاي نوين در مديريت ميتوان به مديريت كمي, رفتار سازماني, نظريه سيستمها, و نگرش احتمالي اشاره كرد.
الف. مديريت كمـّي: اين رويكرد بر كاربرد تحليلهاي
كمـّي بر تصميمات و مسايل مديريتي تاكيد دارد. مديريت كمـّي مديران را قادر
ميسازد تا برپايه مدلهاي رسميِ رياضيِ يك مساله, تصميمگيري نمايند.
كامپيوترها توسعه اينگونه روشهاي كمـّي خاص را تسهيل نمودهاند. از جمله
آنها ميتوان به فنوني همچون نظريه تصميم آماري, برنامهريزي خطي, نظريه
صف, شبيهسازي, پيشبيني, مدلسازي داراييها, مدلسازي شبكهاي و تحليل
سربهسري اشاره كرد.
ب. رفتار سازماني: اين رويكرد بر مطالعه و تعيين
فعاليتهاي مديريتياي كه باعث ارتقاي اثربخشي كاركنان, از طريق درك طبيعت
پيچيده فرآيندهاي فردي, گروهي و سازماني ميشوند, متمركز است. رفتار
سازماني به كمك رشتههاي مختلف (همچون روانشناسي و جامعهشناسي) به توضيح
رفتار افراد در شغل خود ميپردازد.
نظريه ايكس و ايگرگ آقاي داگلاس مكگروگر بيانگر گذار به سمت
روابط انساني است. بر طبق ايده مكگروگر, مديران نظريه ايكس فرض ميكنند
كاركنانشان, افرادي تنبل و غيرمسؤول هستند كه نيازمند نظارت دائمي و
انگيزش بيروني (در جهت حصول اهداف سازماني) هستند. در مقابل مديران نظريه
ايگرگ, معتقدند كاركنان (ذاتاَ) قصد كاركردن دارند و خودشان قادر به هدايت
و كنترل خويش هستند.
از جمله ديگر صاحبنظران در زمينه رفتار سازماني ميتوان به
كريس آرجيريس (كه استقلالعمل و مشاغل بهتر براي كاركنان را پيشنهاد
ميدهد) و رنيس ليكرت (كه بر ارزش مديريت مشاركتي تاكيد داشت) اشاره كرد.
ج. نظريه سيستمها: به طور كلي رويكردهاي كلاسيك
موردانتقاد واقعند, چون اولاَ روابط مابين سازمان و محيط خارجي آن را در
نظر نميگرفتند, و ثانياَ اينكه معمولاَ بر بعد خاصي از سازمان متمركز شده
يا كاركنان آن را همچون هزينه ديگر ملاحظات ميانگارند.
د. نگرش احتمالي: اين نگرش برمبناي ايدههاي نظريه
سيستمها, اصول جهاني مديريت را رد كرده و بيان ميدارد كه عوامل متنوعي
(هم داخل و هم خارج سازمان) ممكن است بر عملكرد سازمان تاثير گذارند.
بنابراين يك روش بهينه براي مديريت و سازماندهي وجود ندارد, چون شرايط
تغيير كرده و پيشامدهايي رخ ميدهند.
خصايص موقعيتي (موقتي) را احتمالات ميناميم. احتمالات از اين قرارند:
1. پيشامدهاي رخدهنده در محيط خارجي سازمان
2. نقاط قوت و ضعف داخلي سازمان
3. ارزشها, اهداف و ديدگاههاي مديران و كاركنان سازمان
4. نوع وظايف, منابع و فناوريهايي كه سازمان بكار ميگيرد.
يك مدير ميتواند با نظر بر اين احتمالات, وضعيت را مشخص كرده
و استراتژي رقابتي, ساختار سازماني, يا فرآيند مديريتي مناسب را در
مواجهه با پيشآمدها برگزيند.
منبع:کتاب روابط انسانی در سازمانهای آموزشی(انتشارات دانشگاه پیام نور)، مولفان:حمیدرضا حاتمی و محمدرضا سرمدی